Madencilik ve taş ocakçılığı sektöründe kayıt dışı istihdam minimuma ulaştı

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan, "Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) verilerine göre; madencilik ve taş ocakçılığı sektöründe sigortalı çalışanların, toplam zorunlu sigortalılar içindeki payı 2022 yılında yüzde 0,94 iken, 2024 yılında bu oran yüzde 0,88 olarak kayıtlara geçmiştir. Sektörün kayıt dışı istihdam oranının, 2014 yılından itibaren sürekli bir düşüş eğiliminde olduğu ve 2023 yılı itibarıyla minimum seviyeye ulaştığı görülmektedir" dedi.

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan, Ankara'da 'Sektör Buluşmaları' programları kapsamında düzenlenen 'Madencilik Sektörü Buluşması'na katıldı. Programda, madencilik sektöründeki sorunlar ve çözüm önerileri masaya yatırılıp, sektör temsilcilerinin görüşleri alındı. Bakan Işıkhan, madencilik sektörünün makro hedeflerini ortaya koyan 2 temel politika metni olduğunu aktararak, "Birincisi 12'nci Kalkınma Planı (2024-2028), diğeri ise Orta Vadeli Program (2025-2027). Madencilik sektörüne ilişkin 12'nci Kalkınma Planı kapsamında ortaya konan temel hedeflerden biri, sektörün katma değerinin gayrisafi yurt içi hasılaya oranının 2028 yılına kadar yüzde 2'ye ulaştırılmasıdır. 

Diğer bir temel hedefimiz ise madencilik ihracatının 2023 yılında yaklaşık 5,7 milyar dolar olan değerinin, 2028 yılına kadar yaklaşık 2 kat artırılarak 10 milyar dolara ulaştırılmasıdır. 12'nci Kalkınma Planımızda, doğal gaz ve ham petrol üretiminde de çok önemli hedefler konulmuş durumdadır. Bu hedefler, sektörün hem ulusal ekonomiye katkısını artırmayı hem de uluslararası rekabetteki etkisini güçlendirmeyi amaçlamaktadır. Orta Vadeli Program'da ise ülkemizin ithalat bağımlılığının azaltılmasına ve dış ticaret dengesi ile cari işlemler açığının iyileştirilmesine vurgu yapılmakta ve maden arama faaliyetlerinin mevzuatta, kamu yararına faaliyet olarak tanımlanmasına gönderme yapılmaktadır. Her iki politika metninde de madenlerin arama ve işletilmesinin türlerine, niteliklerine ve sürdürülebilirlik ilkelerine göre detaylı olarak ele alındığına ve yatırım güvencesini artıracak yeni bir temel düzenlemenin yapılmasının gerektiğine önemle işaret edilmektedir" ifadelerini kullandı.

'SEKTÖR, MEVZUATA TAM UYUM SAĞLADI'

'Türkiye Yüzyılı' vizyonunun madencilik sektörünün de geleceğine yön verirken, sürdürülebilir kalkınma hedeflerinin gerçekleştirilmesinde yol gösterici olduğunu belirten Bakan Işıkhan, "Ülkemiz, zengin doğal kaynakları ve stratejik konumu ile dünya madencilik sektöründe önemli bir aktör olmakla birlikte, maden yataklarının coğrafi dağılımı sayesinde ekonomik büyüme ve bölgesel kalkınmada da önemli bir rol üstlenmektedir. Enerji ve maden arz güvenliğini sağlama hedefi doğrultusunda ortaya konulan Milli Enerji ve Maden Politikası çerçevesinde; enerji ham maddelerinde dışa bağımlılığın azaltılması, madencilik ve yer bilimleri alanında bilimsel gelişmelerin yakından takip edilmesi, başta stratejik ve kritik ham maddeler olmak üzere doğal kaynaklarımızın yönetimi ve planlaması öncelikli hususlar arasında yer almaktadır.

 Sektör, istihdam boyutuyla incelendiğinde, Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) verilerine göre; madencilik ve taş ocakçılığı sektöründe sigortalı çalışanların, toplam zorunlu sigortalılar içindeki payı 2022 yılında yüzde 0,94 iken, 2024 yılında bu oran yüzde 0,88 olarak kayıtlara geçmiştir. Sektörün kayıt dışı istihdam oranının, 2014 yılından itibaren sürekli bir düşüş eğiliminde olduğu ve 2023 yılı itibarıyla minimum seviyeye ulaştığı görülmektedir. Bu eğilim, sektörde kayıtlı istihdamın artırılması yönünde atılan adımların başarılı sonuçlar verdiğini açıkça göstermektedir. İstihdam açısından diğer bir önemli konu, sürdürülebilir kalkınma ilkeleri çerçevesinde madencilik sektörünün çevre ve iş güvenliği mevzuatına tam uyum sağlamasıdır. 

Bu doğrultuda, çevre ve iş güvenliği bilincinin artırılması, eğitim ve sertifikasyon çalışmalarının yaygınlaştırılması ve iş sağlığı ve güvenliğinin etkin yönetimi amacıyla madenciliğe özgü kurumsal altyapının daha da güçlendirilmesi gerekmektedir. Bu çabalarımızı destekleyen ve yakın zamanda kamuoyuyla paylaşılacak olan Ulusal İstihdam Stratejisi, sürdürülebilir istihdamın sağlanması için önemli bir rehber niteliğindedir. Stratejimiz, yeşil ve dijital dönüşüm süreçlerine uyum sağlanmasını hedeflerken, aynı zamanda iş gücü piyasalarındaki yapısal sorunlara çözüm üretmeyi ve istihdamı artırmayı hedeflemektedir" diye konuştu.